AI en privacy
Hoe een advocaten- of notariskantoor met PrivaSearch en een eigen AI-assistent in contracten, procesdossiers en aktes zoekt, met de geheimhouding in het oog.
Een advocaten- of notariskantoor gebruikt PrivaSearch om met een AI-assistent in contracten, procesdossiers en aktes te zoeken, zonder namen en adressen van cliënten en wederpartijen aan de aanbieder te geven. Stukken worden per zaak in een project gezet, gepseudonimiseerd, door een collega gecontroleerd en daarna doorzoekbaar met bronvermelding.
In dit artikel zie je hoe dat er in de praktijk uitziet, aan de hand van verzonnen situaties. We beginnen met de regels waar je mee te maken hebt.
Voor advocaten staat de geheimhoudingsplicht in artikel 11a van de Advocatenwet, voor notarissen in artikel 22 van de Wet op het notarisambt. Beide plichten gelden voor alles waarvan je uit hoofde van je beroep kennisneemt, en ook voor de mensen die onder je verantwoordelijkheid werken.
De Nederlandse orde van advocaten publiceerde in december 2025 Aanbevelingen AI in de advocatuur. Daarin staat onder meer: gebruik geen vertrouwelijke gegevens in gratis tools, voer geen vertrouwelijke of cliëntgegevens in publieke AI-modellen, en vraag de cliënt toestemming voor AI-gebruik in het dossier. Ook vraagt de NOvA citaten, jurisprudentie en feiten altijd handmatig te controleren.
De Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie publiceerde de AI-weegschaal, een afwegingskader met een praktische toets: zou je deze gegevens buiten je kantoor delen? Zo nee, dan voer je ze niet in een model in dat de gegevens verder verwerkt. Gratis, algemeen beschikbare tools raadt de KNB op dit moment af.
Wat er in het algemeen speelt als iemand een dossier in een chatbot zet, staat op onze pagina over AI-chatbots en de AVG. Stand: oktober 2026. Dit is uitleg, geen juridisch advies.
PrivaSearch is software waarmee je team met Claude, ChatGPT of Mistral Vibe in eigen dossiers zoekt, nadat namen, BSN's en adressen door pseudoniemen zijn vervangen en een collega dat heeft gecontroleerd.
De pseudoniemen zijn consistent. Waar in de dagvaarding, de producties en de correspondentie dezelfde wederpartij staat, leest de assistent overal hetzelfde pseudoniem, bijvoorbeeld [PERSOON_B4A1]. Zo kan hij verbanden leggen tussen documenten zonder te weten wie het is.
Een advocaat neemt een huurzaak over van een collega. Het dossier bevat het huurcontract, twee allonges, een rapport over achterstallig onderhoud en jaren aan e-mails. De vraag van de cliënt: wanneer heeft de verhuurder voor het eerst gereageerd op de klacht over de lekkage? In PrivaSearch vraagt de advocaat naar de eerste reactie op de klacht. Het antwoord komt met de passages en de documenten waar ze in staan. De advocaat leest ze na voordat hij er een tijdlijn op bouwt.
Een cliënt wil weten welke van zijn leverancierscontracten een boeteclausule of een eenzijdig wijzigingsrecht hebben. Een assistent kan via PrivaSearch alle vrijgegeven contracten in het project doorzoeken en de bepalingen met bronvermelding op een rij zetten. Contractbedragen en looptijden blijven leesbaar; namen van contactpersonen zijn vervangen. De advocaat beoordeelt de bepalingen zelf en schrijft het advies.
Een notariskantoor bereidt een akte van levering voor en wil nagaan welke erfdienstbaarheden en kettingbedingen in eerdere aktes van het perceel voorkomen. Die aktes staan vol namen, adressen en geboortedata van eerdere eigenaren. Na pseudonimisering en review kan een medewerker de assistent vragen welke bedingen in de eerdere aktes staan, met de pagina erbij. De notaris controleert de tekst in de akte zelf.
Bij de afwikkeling van een nalatenschap komen testamenten, bankafschriften en correspondentie met erfgenamen samen. Zoeken naar "welke rekeningen worden genoemd" of "welke afspraken staan er over de woning" scheelt tijd. Let op: een testament kan informatie bevatten die geen persoonsgegeven in de technische zin is, maar wel strikt vertrouwelijk. Zet in een project alleen wat nodig is.
Pseudonimiseren beschermt de herkenbaarheid van personen. Het beroepsgeheim gaat verder: het geldt voor alles wat je uit hoofde van je beroep te weten komt, ook zonder naam erbij. Een passage waarin namen zijn vervangen, kan nog steeds een zaak beschrijven die iemand uit de branche herkent.
| Vraag | Wat PrivaSearch doet | Wat jij beslist |
|---|---|---|
| Zijn namen, adressen en BSN's afgeschermd voor de AI? | Vervangt ze door pseudoniemen; een collega controleert | Of de review volledig is |
| Ziet de AI het originele bestand? | Nee, alleen vrijgegeven passages, nooit originelen of bestandsnamen | Welke stukken in een project horen |
| Zijn bedragen, data en omschrijvingen afgeschermd? | Nee, die blijven leesbaar | Of een stuk te herkenbaar is om te delen |
| Is het antwoord van de AI juist? | Geeft de bron per passage | Leest na en controleert |
| Mag AI in dit dossier gebruikt worden? | Neemt die beslissing niet | Met de cliënt en volgens je kantoorbeleid |
Gepseudonimiseerde gegevens blijven voor je kantoor persoonsgegevens. Het verschil leggen we uit in Pseudonimiseren of anonimiseren?.
Koppel alleen een zakelijk account. Wat PrivaSearch aan de assistent teruggeeft, komt bij de aanbieder van die assistent terecht, met pseudoniemen in plaats van namen. Koppel daarom een zakelijk account met een verwerkersovereenkomst. Wat je daarin regelt, staat in ons artikel over de verwerkersovereenkomst met een AI-aanbieder.
Typ geen namen in je assistent. Wat je zelf in de assistent typt, gaat rechtstreeks naar de aanbieder, buiten de pseudonimisering om.
Werk per zaak. Rechten gelden per project. Een collega die niet in het project zit, ziet niets van de zaak, en beheerders krijgen geen automatische inzage. Zo houd je ook een Chinese wall binnen het kantoor overeind. Geef elk project een einddatum: daarna gaat de toegang dicht en wordt opgeruimd, tenzij een juridische bewaarplicht geldt.
Maak een kantoorbeleid. De NOvA beveelt een kantoorbreed AI-beleid aan en vraagt cliënten daarover te informeren. Voor deze verwerking levert PrivaSearch een AI-beleid en een DPIA-startdocument, afgeleid van de inrichting van je omgeving; die stem je zelf af op je kantoor. Hoe een DPIA voor AI-tools eruitziet, lees je in De DPIA voor AI-tools.
De stappen staan ook op de pagina Hoe PrivaSearch werkt. Wil je het zien met een eigen dossier, vraag dan een demo aan.
Begin klein en met een soort vraag die op kantoor vaak terugkomt. Voor een advocatenkantoor is dat vaak het terugvinden van feiten en afspraken in een omvangrijk dossier; voor een notariskantoor het nalezen van bedingen in eerdere aktes. Kies een of twee afgesloten dossiers, zet ze in een project en laat een collega de review doen. Dan zie je hoe lang de review per document duurt en wat de herkenning mist.
Leg daarna vast hoe het kantoor ermee werkt: welke soorten stukken in een project mogen, wie de review doet, welke assistent er gekoppeld wordt en hoe je cliënten informeert. Dat hoort in het AI-beleid van het kantoor, dat de NOvA ook aanbeveelt.
Zorg dat iedereen die zoekt de korte AI-geletterdheidstraining heeft gedaan. Zonder geldige training opent de werkruimte niet en weigert ook de koppeling met de assistent. Waarom die training er is, staat in ons artikel over AI-geletterdheid.
Evalueer na een paar weken. Bespaart zoeken met bron tijd, en klopten de antwoorden bij het nalezen? Breid pas daarna uit naar lopende zaken.
Dat mag, maar de NOvA raadt aan geen vertrouwelijke gegevens in gratis tools te gebruiken, geen cliëntgegevens in publieke AI-modellen in te voeren en de cliënt toestemming te vragen voor AI-gebruik in het dossier. De advocaat blijft eindverantwoordelijk en controleert citaten, jurisprudentie en feiten zelf. Een werkwijze waarin persoonsgegevens eerst worden afgeschermd en een mens controleert, sluit daarbij aan.
De KNB publiceerde de AI-weegschaal, een afwegingskader voor notarissen. Een praktische toets daaruit: zou je deze gegevens buiten je kantoor delen? Zo nee, voer ze dan niet in een model in dat ze verder verwerkt. Gratis, algemeen beschikbare tools raadt de KNB op dit moment af.
Niet als je via PrivaSearch zoekt. Namen, adressen, BSN's, IBAN's, kentekens en geboortedata worden binnen PrivaSearch vervangen door pseudoniemen, en een collega controleert dat in de review. De koppeling tussen pseudoniem en persoon ligt in een aparte kluis; terugvertalen kan alleen in PrivaSearch zelf, met rechtencontrole en een logregel.
Niet vanzelf. Pseudonimiseren schermt personen af, maar het beroepsgeheim geldt voor alles wat je uit hoofde van je beroep te weten komt. Een zaak kan herkenbaar blijven door bedragen, data of omschrijvingen. Bepaal daarom per dossier welke stukken in een project horen en of AI-gebruik past bij de afspraken met de cliënt.
Een AI-assistent kan fouten maken, ook als hij met goede bronnen werkt. PrivaSearch geeft bij elke passage de bron, zodat je kunt nagaan of een bewering in het dossier staat. Voor jurisprudentie en wetteksten buiten het dossier controleer je zelf de oorspronkelijke bron, zoals de NOvA ook aanbeveelt.
Ja. Je koppelt een SharePoint-bibliotheek alleen-lezen, zodat er niets verandert in je bronsystemen. Bij elk verzoek wordt live gecontroleerd of de gebruiker het document in SharePoint nog mag zien. Rechten ingetrokken in SharePoint betekent dat het document ook in PrivaSearch niet meer zichtbaar is.
Per abonnement van Claude: wat er met je invoer gebeurt, hoe lang die blijft staan, of er een overeenkomst is en waar je gegevens staan. Stand oktober 2026.
Wat je per soort gegeven moet regelen voordat het in een AI-chatbot mag: van een naam en een e-mailadres tot gezondheid, strafblad en BSN.
Waar een geüpload bestand terechtkomt, hoe lang het blijft staan, wie erbij kan en wat verwijderen betekent. Met vier routes voor dossiers.
We laten het zien met fictieve dossiers uit jouw branche: upload, herkenning, review, zoeken en de koppeling met je AI-assistent. Daarna weet je precies wat je team veilig kan gebruiken.
Plan een demo →